VillageHistory

Η Ιστορία του χωριού

Τα Τσιτάλια, 9 χλμ. από το Λεωνίδιο, είναι ένα μικρό ημιορεινό χωριό χτισμένο σε ένα πανέμορφο οροπέδιο του Πάρνωνα, σε υψόμετρο 530 μ. και με έκταση 32 τ.χλμ, με ημιανώγεια ή διώροφα πέτρινα σπίτια. Το χωριό είναι χτισμένο αμφιθεατρικά με κύριο υλικό την πέτρα. Η διαδρομή περνάει ανάμεσα από βραχώδεις τοποθεσίες με σπάνιους φυσικούς σχηματισμούς, καταλήγοντας στο οροπέδιο που έχει χτιστεί το χωριό, ανάμεσα στα προβούνια του Πάρνωνα «Σγουργιά» και «Κουμαριά».

Ο μοναδικός συνδυασμός βουνού και θάλασσας (από τις ομορφιές του Πάρνωνα, σε λίγα λεπτά στις όμορφες ακτές της Κυνουρίας) και η βαθειά προσήλωση των κατοίκων του χωριού στις παραδόσεις της φιλοξενίας, συμβάλλουν στο να είναι ένας από τους πιο αγαπημένους τόπους για διαμονή και αναζωογόνηση όλες τις εποχές του χρόνου.

Η περιοχή κατοικείται εδώ και 800 περίπου χρόνια. Η καταγωγή των κατοίκων είναι από την Κρήτη και ασχολούνται κυρίως με την γεωργία (ελιές, αμπέλια,μελισσοκομία), με οικοδομικές εργασίες και με την κτηνοτροφία.

Στα αξιοθέατα των Τσιταλίων ο Προφήτης Ηλίας (η θέα είναι μοναδική προς το Μυρτώο πέλαγος αλλά και τα νησιά του Αργοσαρωνικού και την Ακροναυπλιά), τα απομεινάρια του ναού του Αγίου Δημητρίου στη θέση Παλιόκαστρο (οι τοιχογραφίες δεν σώζονται σε καλή κατάσταση), το εκκλησάκι της Παναγίας, που χτίστηκε επί τουρκοκρατίας, το παλιό δημοτικό σχολείο και το παλιό χωριό στη θέση Κωστακέικα.

Ένα ακόμα αξιοθέατο του χωριού αποτελεί ο ιστορικός σταυρός στην εκκλησία του Άη Γιώργη και το μνημείο του αγωνιστή του 1821 Δημητρίου Σάρρου.

Γενικά περί Τσιταλίων

Τα Τσιτάλια του δήμου Λεωνιδίου, ημιορεινό χωριό απέναντι από τις Σπέτσες, χτισμένο σε ομαλό οροπέδιο σε υψόμετρο 540 μ. και με έκταση 32 τ.χλμ. απέχει 9χλμ. από το Λεωνίδιο και 12 χλμ. από την παραλία της Πλάκας. Δρόμος στερεός και ασφαλτοστρωμένος με αρκετή ορατότητα διέρχεται μέσα από πολύ όμορφους βραχώδεις σπάνιους φυσικούς σχηματισμούς και φαράγγια.

Το χωριό βρίσκεται σε προνομιακή τοποθεσία ως κέντρο-απόκεντρο. Τα Τσιτάλια είναι θαυμάσιος συνδυασμός βουνού και θάλασσας, καταπράσινα ολοχρονίς, με κλίμα ιδανικό, ένας τόπος ιδεώδης για ήρεμους περιπάτους, αλλά και για ορειβασία. Τα 200 περίπου σπίτια του είναι πετρόκτιστα και τα περισσότερα διώροφα.Το γήπεδο στην είσοδο του χωριού. Η υπερυψωμένη πλατεία του με την πέτρινη βρύση της και την παιδική χαρά περικυκλώνεται από μουριές. Το χωριό μας υδρεύεται ήδη και αρδεύεται πλούσια από τις πηγές διπλανού χωριού. Παλαιότερα τα Τσιτάλια ήταν μεγάλος σταρότοπος και είχαν πολλά αμπέλια. Στις πλαγές του εκτρέφονται τώρα περίπου 2500 γίδια. Το χωριό εξυπηρετούν ένα καφενείο, δύο ταβέρνες (και με καφενείο) κι ένα μικρό παντοπωλείο. Τροφοδοτείται επίσης και με κηπευτικά.

Ιστορικά – αξιοθέατα και προσκυνήματα

Το παλαιό χωριό

Προχριστιανικής εποχής (αλλά και μεταχριστιανικής) είναι το ερειπωμένο, κατοικούμενο τότε, κάστρο ψηλά «στον Άγιο Θανάση» (υψόμετρο 580 μ.). Είναι το κάστρο των αρχαίων Πρασιών, που αναφέρει και ο Θουκυδίδης.

Βυζαντινής εποχής είναι η ερειπωμένη στο κάστρο εκκλησία του Αγίου Αθανασίου και ο κατεστραμένος οικισμός στην ευρύτερη περιοχή του «Παλιόκαστρου» και της «Βιγλίτσας» με τα ερείπια του τότε ναού του Αγίου Γεωργίου στη θέση «Αγιώργης».

15^ος αιώνας

Στη σημερινή τοποθεσία τους τα Τσιτάλια, σύμφωνα με διασταυρούμενες πληροφορίες, κτίστηκαν (λίγες καλύβες στην αρχή) τον 15^ο αιώνα, μετά την πτώση της Πόλης, κατά το πλείστον από Κρητικούς, που ήρθαν μέσω Κοσμά και Κοσμίτικου Πηγαδίου. Το μοναστήρι του Αγίου Νικολάου Σύντζας έπαιξε συμαντικό ευεργετικό ρόλο στην ιστορία των Τσιταλίων.
16^ος αιώνας

Τότε, κατά συγκλίνουσες εκτιμήσεις, χτίστηκε ο (παλαιός) ναός της Παναγίας (Ζωοδόχου Πηγής) μέσα σε 24 ώρες, ως η πρώτη εκκλησία και ως κρυφό σχολειό. Δίπλα, στα «Κωστακέικα», σώζονται ερείπια παλαιών σπιτιών.
19^ος αιώνας

Το 1841 κτίσθηκε ο (παλαιός) ναός του Αγίου Γεωργίου. Σε αυτόν τοποθετήθηκε ο θαυματουργός μεγάλος ξύλινος σταυρός (κατασκευής του 1814), πολύτιμο ιερό κειμήλιο, που αγοράστηκε από τον ιερό ναό Παναγίας της Κουνουπιάς, παλαιό μοναστήρι, όπου και ο σταυρός αυτός το 1825 εθαυματούργησε επί Ιμπραήμ. Και άλλες φορές ο σταυρός αυτός εθαυματούργησε. Στα τέλη του 19^ου αιώνα κτίσθηκε το εξωκκλήσι του Προφήτη Ηλία στην κορυφή του «Κουμαριά» (υψόμετρο 839 μ.). Την ίδια εποχή, το 1888, κτίστηκε το σημερινό Κοινοτικό κατάστημα, όπυ και το αγροτικό Ιατρείο και η κοινοτική βιβλιοθήκη.
20^ος αιώνας

Το 1928 κτίσθηκε το πανώριο (νέο) Δημοτικό Σχολείο, (πετρόκτιστο), (όπου τώρα και το καταρτιζόμενο Λαογραφικό Μουσείο) με τα πεύκα γύρω – γύρω. Στη δεκαετία του 1930 κτίστηκε το Ηρώο με τα 23 ονόματα πεσόντων Τσιταλιωτών (1822-1944)